کیهان کلهر

استاد "کیهان کلهر"

Tue, 20 May 2008 08:37:18 GMT

لحظه’ جادویی(تصویری)-magic moments

Sat, 07 Apr 2007 08:21:18 GMT

لحظه جادویی(کیهان کلهر)

فرا رسیدن سال نو مبارک

Sat, 24 Mar 2007 20:29:18 GMT

بر آمد باد صبح و بوی نوروز

به کام دوستان و بخت پیروز

مبارک بادت این سال و همه سال

همایون بادت این روز و همه روز

"نوروز باستانی بر شما مبارک"

نخستین دیدار بامدادی

keyhankalhor — Sun, 04 Mar 2007 21:40:18 GMT

در ادامه معرفی آثار استاد کیهان کلهر به معرفی اثر زیبا و دلنشین" نخستین دیدار بامدادی" می پردازیم.

درباره قرار دادن قسمتی از این کار که برای شما دوستان تهیه شده است جا دارد یک نکته را بگویم و آن هم اینکه نگارنده با از بین بردن حق انتشار یک اثر به شدت مخالفم ولی متاسفانه در ایران به هیچ وجه به این موضوع توجه نمی شود و قطعاتی که در وبلاگ قرار می دهم تنها به عنوان معرفی اثر (sample) است.

"نخستین دیدار بامدادی" اثری جاودان از کیهان کلهر و پژمان حدادی نوازنده تنبک که در دستگاه چهارگاه اجرا شده است.

کیهان کلهر در مورد این آلبوم اینگونه بیان میکند:

کار حاضر در سال 1375 ضبط و در خارج از ایران به بازار عرضه شد.به دلایل فراوان از جمله مشغله کاری،مجال عرضه این کار و کارهای دیگر برایم پیش نیامده بود، که جای پوزش دارد.چه اینگونه کار باید اول در ایران عرضه شوند.دیگر اینکه موسیقی زمان حال است و باید حتی الامکان در زمان تولید به گوش شنونده آن برسد.

نوازنده،دید و سلیقه شخصی،تکنیک او و سایر عوامل، همه و همه در طول زمان دستخوش تغییر و تحول هستند.

از طرفی نیز باید در نظر داشت که در زمینه بداهه نوازی و بویژه در زمینه نوازندگی کمانچه فعالیت به قدری محدود بوده و هست که حتی یک کار دیگر هم می تواند برای علاقه مندان و هنرجویان این ساز قابل استفاده باشد. به خصوص که از دیدگاهی متفاوت در شیوه نوازندگی برخوردار باشد،تا در کنار دیگر مکاتب سنتی و معمول نوازندگی کمانچه به فرهنگ نوازندگی این سازجهتی متفاوت بدهد.

از نکات قابل ذکر این که تمام قطعات این اثر به شیوه بداهه و یکپارچه نواخته و ضبط شده و حتی در قطعات ضربی نیز این رویه پیگیری شده است و تنها ابتدا و انتهای این قطعات مشخص بوده است.

کیهان کلهر

این کار شامل سه بخش است :

1-سوار در صبح

2-بداهه نوازی بر اساس گوشه های درآمد،نغمه،زنگ شتر،زابل ،مخالف،منصوری

3-نخستین دیدار بامدادی

که در ادامه دو قطعه از این اثر ارزنده به عنوان معرفی کار قرار داده شده است.

در ادامه به معرفی نوازنده برجسته تنبک آقای پژمان حدادی می پردازیم:

قبل ازمعرفی این نوازنده باید ازجستجو زیاد برای پیدا کردن زندگی نامه کامل پژمان حدادی بگویم و اینکه متاسفانه نتوانستیم این کار را با موفقیت هر چه تمام تر انجام دهیم. اگر این بخش معرفی آنچنان کامل نیست در همین جا از خوانندگان عزیز پوزش می طلبم و اگر دوستان عزیز نکته ای درباره این هنرمند دارند که در اینجا ارائه نشده است در قسمت نظرات بیان کنند.

پژمان حدادی نوازنده تنبک و سازهای کوبه ای

پژمان حدادی متولد تهران در بهمن ماه سال 1347 است. از سن 10 سالگی تنبک را نزد استاد اسدالله حجازی و بهمن رجبی آغاز و از سال 1369 به آمریکا مهاجرت کرده‌است..
.پژمان حدادی به غیر از تنبک، سایر سازها‌ی کوبه‌ای را هم با مهارت خاصی می‌نوازد وی نیز در ساخت حاشیه‌های صوتی انیمیشن پرنس مصر همکاری کرده است.

حدادی فعالیتهای گسترده داشته که در این بین می توان به تاسیس کانون موسیقی نیریز در کالیفرنیا،

تدریس تنبک و دف،

دریافت چهار دوره بورس به عنوان برگزیده از طرف بنیاد معتبر دارفی،

همکاری در گروه عشاق و اجرا در کشورهای ترکیه, آمریکا و هند

عضویت در گروه دستان از سال 1995،

عضویت در گروه ضربانگ،

خلق موسیقی کوبه ای برای رقص و اجرا در کنسرت هاو جشنواره های بیشماری با هنرمندان بنام ایرانی و غیر ایرانی

نوازندگی در آلبوم های بیشماری از موسیقی دانان برجسته ایران اشاره کرد.

از جمله آثار او موسیقی کوبه ای ایران و خاور میانه، رنگینه با گروه ضربانگ، سه نوازی دستان با حمید متبسم و حسین بهروزی نیا، نجوا، سماع مستانه و آتش شوق با علی اکبر مرادی، آفتاب نیمه شب با حسین بهروزی نیا،در آیینه آسمان که در پست قبلی معرفی شد، البوم گلستان با جاوید افسری راد و موسیقی متن شاهزاده مصر و تما م اثار منتشر شده دستان از سال 1995 را می توان نام برد.

برای آگاهی بیشتر درباره این هنرمند می توانید به سایت هایگروه دستان و گروه ضربانگ مراجعه کنید.

سوار در صبح

بداهه نوازی (مخالف چهارگاه و منصوری)

در آیینه آسمان

keyhankalhor — Sun, 18 Feb 2007 20:29:18 GMT

این پست همانند چند پست قبلی وبلاگ به معرفی یکی دیگر از آثار استاد کیهان کلهر می پردازد.

این روند معرفی کردن کارها خود به خود پیش آمده و به هیچ وجه طبق برنامه ریزی قبلی نبوده و حال می بینم که با استقبال شما دوستان مواجه بوده است. این روند را ادامه می دهیم به این امید که مورد استقبال مخاطبان گرامی قرار بگیرد.

این پست مربوط می شود به اثر موسیقایی در آینه آسمان؛در آیینه آسمان با همکاری کیهان کلهر(کمانچه) علی اکبر مرادی(تنبور) و پژمان حدادی(تنبک) نواخته شده است که در تقسیم بندی موسیقی ایرانی به عنوان موسیقی مقامی معرفی می شود.مرادی و کلهر راههای جداگانه ای را پیموده اند ولی در مقصود واحداند و آن مقصود چیزی نیست جز رسیدن به نواها و آواهای دلنشین.

استادعلی اکبر مرادی موسیقی را در دل مقام ها و آیین های ماندگار پیدا کرد و استادکیهان کلهر در سنت هایی که در قالب ردیف قرار گرفته اند و آنگاه این دو ساز چنان در هم می آمیزند که به انسان شور و نشاط دیگری می دهند؛البته نباید همنوازی بی نظیر تنبک پژمان حدادی را فراموش کرد همانطور که این هنرمند قدرت خود را در اثر زیبای نخستین دیدار بامدادی نشان داده است.

قصد دارم در ادامه مطلب به معرفی بیشتر آقای علی اکبر مرادی بپردازم:

علی اکبر مرادی تنبور نواز توانا و برجسته ، در سال 1336 در ایل گوران از کرمانشاه متولد شد.مرادی از کودکی با شاهنامه خوانی پدر و لالایی های محلی مادر با فرهنگ و موسیقی منطقه آشنا شد و نواختن تنبور را از هفت سالگی نزد درویش علی میر درویشی آغاز کرد و سپس از محضر استادان بزرگ از قبیل سید ولی حسینی ، سید محمود علوی ، آقامیرزا سید علی کفاشیان و کاکی الله مراد کسب فیض کرد . وی فعالیت هنری خود را از سال 1352 در فرهنگ و هنر کرمانشاه آغاز کرد و اولین گروه تنبور را به سرپرستی ایرج خادم به وجود آورد .پس از انقلاب و تا سال 1359 وقفه ای کوتاه به خاطر تحصیل برایش پیش آمد واز آن به بعد به گروه تنبور شمس به سرپرستی استاد کیخسرو پور ناظری پیوست و فعالیت خود را در گروه ادامه داد و تا سال 1372 در این گروه بودند و بعد از آن از این گروه جدا شدند و خود گروهی به نام "لاوچ" تشکیل داد و کنسرتهای متعددی در ایران با این گروه انجام دادند.

مرادی در ادامه فعالیتهای هنری خود چندین کاست و سی دی با نامهای تریکه حانه – سحرواران( به همراهی دف استاد خاک طینت) – سیروان( به همراهی دف استاد بیژن کامکار)- مجهوری( گروه لاوچ)- مهر و ماه( به همراهی سازهای کوبه ای استاد پژمان حدادی) – مهر و ماه 2( به همراهی سازهای کوبه ای استاد پژمان حدادی) – مقامات تنبور مجلسی1 ( آموزشی) – مقامات تنبور مجلسی 2( آموزشی) – در آینه آسمان ( به همراهی کمانچه استاد کیهان کلهر) – و اثر ماندگار و جاویدان 72 مقام که استاد مرادی آنان را در یک سی دی به دوستداران تنبور عرضه کرده است .مرادی تنها کسی است که تنوانسته 72 مقام تنبور را اجرا کند و در این عرصه بزرگان زیادی بوده که تلاش کرده اند مقامات تنبور را که 72 مقام است را اجرا کنند ولی اگر هم انجام داده باشند کاست یا نواری از آنها منتشر نشده است .

مرادی در سال 1370 در مسابقه ای تحت عنوان تارنوازان در رشته تنبور به مقام اول کشور دست یافت و موفق به دریافت دیپلم افتخار و لوح زرین و پنج مدال طلای این مسابقه شد.وی دبیر آموزش و پرورش کرمانشاه است . او مدت 5 سال به دعوت اداره کل مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران در تهران به تدریس تنبور مشغول بود و هم اکنون هم در تهران هنوز کلاسهایی دارد.وی شاگردان زیادی پرورش داده و شاگردان استاد هم خودشان دارای کلاسهایی هستند مرادی در سال 2004 به همراه استاد کیهان کلهر در آمریکاه چندین کنسرت اجرا کرده اند.

کاست "کردانه" با صدای گرم بیژن کامکار با عنوان "گلاریژان" در ایران منتشر شده است. کاست "در آینه آسمان" استاد مرادی گوشه ای از موسیقی کردی است.

در ادامه دو قطعه از این کار برای شما آماده شده است:

مجنونی (پنج ضربی)

Size:

792 KB

چوپی

Size:

1,140 KB

شب...سکوت،کویر(Night...Silent Desert)

Sat, 20 Jan 2007 20:28:18 GMT

خشکی کویر،تمنای باران ... پایکوبی

شب کویر ... ،آرام و بی صدا،سکوت محض...

طنین بربط و سه تار که چند نت را با فاصله ای نسبتا طولانی و آرام می نوازند.آرامشی تامل برانگیز بر روح حاکم می شود.

ناگهان نجوایی از دور به گوش می رسد که لحظه به لحظه نزدیکتر می شود،گویی سخنی در راه است،سازها جویباری از نغمات را به سوی تو جاری می کنند و تو خنکای نسیم کویر را بر صورت خود حس می کنی.

اینک فضایی عاشقانه بیان می شود،این فضا با ساز کمانچه که کلهر، بی نظیر آن را می نوازد همراه است.و صدای آسمانی شجریان که می خواند:

*تــو کـه نـازنـده بـالا دلــربـایــی...توکه بی سرمه چشمون سرمه سایی*

*توکه مشکین دوگیـسو درقفایـی...بـه مـو گـویـی که سـر گـردون چرایـی*

جواب آواز کلهر مو به مو و با ظرافت خاصی صدای شجریان را همراهی می کند.

آنگاه فضایی غم انگیز در حکایت خشکی و بی بارانی همه جا را فرا می گیرد و قوشمه استاد علی آبچوری به مانند گروهی که در تمنای باران هستند از این سو و آن سو نواخته می شود و شجریان همچون رهبر این گروه با لحنی عاجزانه از آسمان تقاضای باریدن می کند.

"ببار ای بارون ببار با دلم به هوای زلف یار"

"به سرخی لبای سرخ یار"

"به یاد عاشقای این دیار"

"به داد عاشقای بی مزار ای بارون"

موسیقی با صدای استاد حرکت می کند،و سرانجام آسمان تمنای باران را اجابت می کند و موسیقی نم نم باران را خبر می دهد،اکنون که باران می بارد سازها جشن(شرنگ)می گیرند و هر ساز به باران خوش آمد می گوید...

آواز این اثر به سبک کرمانج خوانده شده،همچنین استاد شجریان در رابطه باشکل گیری اثرفرموده اند:آقای کلهـر بیش از سه سال با دقت،شکیبایی و حس موسیقایی خود قطعات تک تک سازها را با هم ترکیب کرد.برای هر ساز قطعه ای جداگانه نوشته بود و اجرای آن با سازهای محلی کار دشواری بود.بیش از شش ماه کار استودیویی و ضبط آن طول کشید.میکس این قطعات،همنوا کردن کوک سازها و حس آنها خصوصا ترکیب سازهای محلی با سازی مثل ویلونسل یا سازهای دیگر کار وقت گیری بود.ما در این کار از نوازندگان متبحر محلی استفاده کردیم،آنها تک تک ساز زده اند و بعد میکس شده است.

آواز:محمد رضا شجریان

تنظیم،تدوین و آهنگساز:کیهان کلهر

همنوازان:

کیهان کلهر:کمانچه،سه تار

حسین بهروزی نیا:بربط

اردوان کامکار:سنتور

بیژن کامکار:دف،دایره

مرتضی اعیان:تنبک

سیامک نعمت ناصر:تار

همایون خسروی:ویولنسل

بهزاد فروهری:نی

نوازندگان سازهای محلی:

حاج قربان سلیمانی:دوتار

علیرضا سلیمانی:دوتار

علی آبچوری:قوشمه

حسین ببی:دایره

سه تار نوازی استاد کیهان کلهر

تابیکران دور دست-The wind

Fri, 12 Jan 2007 17:49:18 GMT

*به نام خدا*

سلام دوستان بنده شهاب عظیمیان از ارادتمندان استاد کیهان کلهر هستم و از این تاریخ با همکاری و مدیریت دوست عزیزم محسن صدقی در این وبلاگ فعالیت می کنم.امیدوارم تا اندازه ای که در توانم است به ترویج موسیقی اصیل بپردازم،البته با نگاهی ویژه به استاد عزیز کیهان کلهر.

تابیکران دور دست یک شاهکار در موسیقی تلفیقی است،و حاصل همنشینی دو هنرمند از دو فرهنگ تقریبا مشابه،با فضایی سرشار از احساس،در ذیل شما دوستان را به گوش دادن قطعه بسیار زیبا از این آلبوم دعوت می کنم.

"موفق باشید"

عکس

قطعه ای از آلبوم تا بیکران دور دست

اجرای حسين عليزاده و كيهان كلهر در موزه هنر كليولند آمريكا

keyhankalhor — Tue, 09 Jan 2007 11:02:22 GMT

حسين عليزاده و كيهان كلهر در موزه هنر كليولند آمريكا کنسرت برگزار می کنند.
برنامه ويژه كلهر و عليزاده اجراي موسيقي به همراه دو تن از نوازندگان و آهنگسازان برجسته‌ بين‌المللي از ارمنستان و اتريش و همنوازي با گروه موسيقي «آنسامبل جاده ابريشم» خواهد بود.
«به گزارش سايت اختصاصي موزه هنر كليولند، آنسامبل جاده ابريشم» كه از سال 1998 تشكيل شده گروهي بين‌المللي از نوازندگان چيره‌دست سازهاي غربي و شرقي است و در ضمن سيامك جهانگيري نوازنده ايراني ساز ني نيز در اين گروه حضور دارد.
برنامه موزه هنر كليولند با ‌نام عصري با موسيقي با حضور اين هنرمندان مطرح و بين‌المللي، روز هفدهم ژانويه سال‌جاري ميلادي (27 دي‌ماه) در سالن سورانس هال در دانشگاه كليولند برگزار خواهد شد

منبع : آژانس خبری هنر

نگاهى به آلبوم «تا بيكران دوردست» اثر استاد كيهان كلهر

keyhankalhor — Wed, 20 Dec 2006 12:00:58 GMT

استاد كيهان كلهر سالهاست در خلق آواهاى جديد موسيقى فعاليت مى كند و هيچ وقت نخواسته است كار امروزش شبيه به كار ديروز باشد و حسابى از تكرارها فرارى است. شايد به همين دليل است كه دائماً در سفر است و از پس هر دوره سفر كه حداقل بيست روز طول مى كشد و در آن بيست روز، حداقل بيست كنسرت برگزار كرده، با نگاهى نو به موسيقى گوشه و كنار دنيا به ايران باز مى گردد. اين سفرهاى مكرر و طولانى براى كلهر به عنوان ركن جدانشدنى زندگى تبديل شده اند. گاه اين سفرها، به او هديه هايى مى دهند و گاه او براى سرزمين هاى مختلف سوغات هاى ايرانى مى برد. بعضى وقت ها هم اين رابطه تا آنجا پيش مى رود كه اين هديه دادن ها و گرفتن ها سالها ادامه پيدا مى كند و «غزل»هاى مختلف را با «شجاعت حسين خان» و سيتارش مى سرايد.
حدود يك سالى مى شود كه در طول اين سفرهاى رنگارنگ با «اردال ارزنجان» نوازنده ترك ساز باغلاما همكارى مى كند و بيش از بيست كنسرت را در آمريكا، اروپا و تركيه با او برگزار كرده است و شايد تابستان امسال هم اين دو نوازنده در تهران به اجراى برنامه بپردازند. «تا بيكران دوردست» آلبوم نخستين همكارى هاى اين دو نوازنده است. «اردال ارزنجان» برجسته ترين شاگرد استاد «عارف ساء» است و دراين آلبوم سعى كرده است مقام هاى اصلى موسيقى علويه تركيه را در كنار مقام هاى موسيقى كردى بنوازد.
«سازى كه علوى ها مى نوازند، بسيار به تنبور نزديك است و ساز باغلاما را شايد در واقع بتوان سازى مذهبى دانست، همان طور كه تنبور در ايران سعى دارد آرام آرام به موسيقى شهرى بيايد، باغلاما هم اين حركت را آغاز كرده ، اما از ۳۰ـ۲۰ سال پيش ، و اكنون اين ساز به ركن اساسى موسيقى ملى تركيه و حتى موسيقى پاپ اين كشور تبديل شده است. اما در اصل موسيقى علويه، موسيقى است آئينى و مذهبى.»
اينها حرف هاى كيهان كلهر است در مورد موسيقى علويه كه در كنار موسيقى كردى ايران آمده است. اردال ارزنجان سازش را با احساس نواخته، خوب گوش كرده است ، خوب به كمانچه دل سپرده است و آن وقت دست به سازش زده. اگرچه موسيقى ترك در دنيا آنقدرها معروف نيست و در اكثر كشورها موسيقى شناخته شده اى نيست، اما «ارزنجان» نوازنده اى است مشهور.
او به سبك آلبوم هاى موسيقى تلفيقى اين روزها موسيقى تركيه را نواخته و همزمان گوش سپرده به موسيقى كردستان و نغزهاى فولكلور غرب ايران و گاه هم جايش را عوض كرده است و كلهر موسيقى ترك نواخته و او كردى زده است گاهى هم اين گفت وگو همزمان انجام شده است.
«تا بيكران دوردست» ۱۱ ترك دارد. يازده تركى كه نام ندارند ، يازده قطعه اى كه روى نغمه هاى بومى بنا شده اند و بعد از دل تكرارها و حركت هاى دورانى سازها، صداهاى نو نشر كرده اند.
«ببينيد وقتى كارى براى شصت دقيقه پخش مى شود ، بايد مداوم باشد منظورم اين است كه نمى خواستم اين داستانى را كه در حال تعريف كردن آن هستم قطع نكنم. لزومش را حس نكردم. بخصوص اين كه اين نغمه ها همه وجود داشتند، چطور مى شد روى نغمه اى كه ۵۰۰سال پيش به اين زيبايى ساخته شده من بيايم و اسم بگذارم؟ چيزهايى نبودند كه من ساخته باشم، اين موسيقى در فضا وجود داشت، من اگر روى آنها اسم مى گذاشتم، آنها را مال خود كرده بودم. فكر مى كنم اين قطعات يك جور دارايى عمومى هستند، از طرفى اسم گذارى يك قطعه يك نوع ديد خاص را به شنونده مى دهد، مثلاً قطعه اول، در اصل «پرواز قوش» نام داشت كه يك قطعه كردى است. اما دلم نمى خواست اين حالت تداعى ايجاد بشود. دوست داشتم موسيقى خودش تصويرش را ارائه كند».
كلهر براى ضبط اين كار كه سه روز طول مى كشد و مثل تمامى آثارش به شيوه كنسرتى ضبط شده است ، بارها و بارها به تركيه مى رود، ساعت ها و ساعت ها با ارزنجان ساز مى زند تا بتواند به شناختى عميق تر از صداى ساز او برسد. تا بتواند جمله بندى هاى شبيه ترى را از دل «باغلاما»ى او در بياورد. براى آشنايى با موسيقى تركيه در ابتدا ۶۰ـ۵۰ CD موسيقى اين كشور را گوش مى كند و از نو به تركيه مى رود و به صداى ساز او گوش مى دهد و باز ۶۰ CD ديگر را گوش مى كند و اين كارها يك سال طول مى كشند تا اين آلبوم به مرحله ضبط مى رسد. بعد از شنيدن اين همه سى دى به شناخت دقيق ترى از موسيقى تركيه مى رسد. بخصوص اين كه با نوازنده اى همكار مى شود كه در نوازندگى اش، بيشتر روى موسيقى شرق تركيه اشراف دارد.
موسيقى كه لحن كردى دارد و ملودى هاى غرب ايران و عرب خاورميانه تأثيربسزايى روى آن داشته است. با اين شناخت مى داند كه به موسيقى عثمانى يا استانبولى كه در رگ و ريشه موسيقى تركيه جايى ندارند، علاقه اى ندارد. پس باتوجه به تسلط اردال ارزنجان روى موسيقى علويه راحت تر تصميم مى گيرد.
كلهر عامدانه موسيقى كردى را انتخاب كرده است و برخلاف آنچه به نظر مى رسد ممكن است اين موسيقى دست و پاى او را ببندد. اما او در اين موسيقى عميق تر شده است، هر از گاهى به سطح آمده و باز در عمق موسيقى فرورفته است. «تابيكران دوردست» را شايد بتوان گفت وگويى بلند دانست كه حرف و حديث هاى سال هاى دور دو رفيق را بازگو كرده. دو دوست كه بعد از سالها دورى با هم ملاقات مى كنند وبعد از هر درى صحبت مى كنند، عشق، انتظار، جنگ، قهر، آشتى، رقص، شادى و خلاصه تمام آنچه را كه مى توان از سالها دورى در شصت دقيقه بيان كرد.

در قطعات اول باغلاما بارها و بارها كمانچه را دعوت مى كند، و بعد صداى كمانچه از دورها آهسته نزديك و نزديك تر مى شود. باغلاما آواهاى ترك و گاه تركمن مى نوازد و كمانچه تم هاى ملودى كردى و بعد جاهايشان را عوض مى كنند و حرف هايشان را از زبان هم مى زنند. اگرچه نواى منتشرشده از دو ساز متفاوت است. لحن ها بسيار شبيه هم هستند. كلهر در اين زمينه مى گويد: «اين آلبوم پيشرفته ترين دو نوازى است كه تا به حال در تمام زندگى حرفه اى ام و در تمام همكارى هايم داشته ام، گفت وگويى است كامل. بخصوص اينكه جنس و فرهنگ اين دو موسيقى يكى است، چون موسيقى آسياى مركزى و آسياى صغير يكى است، آدمهاى آن هم مثل هم فكر مى كنند. سيستم موسيقى شان هم يكى است، حتى برخى از مقام هاى موسيقى اين نواحى از مقام هاى ايرانى گرفته شده. طبيعى است كه اين خويشاوندى جايى بروز بيرونى پيدامى كند. شايد بتوان از همان مثال هميشگى دوبچه دوقلو استفاده كرد كه در دو كشور جدا از هم زندگى كرده اند، ممكن است به يك زبان حرف نزنند، اما شباهتشان از فرسنگ ها دورتر هم پيداست، مختصات مختلف دارند اما برادرند.
اگرچه آشكارا ردپاى آهنگسازى كلهر در تمام قطعات پيداست، اما او صرفاً طراح اين نقشه بوده است و آهنگ سازى ها دونفرى انجام شده. در واقع روى اين نغمه هاى محلى كه سالها پيش از اين ساخته شده اند، مشتركاً فكر شده و مقام هاى مناسب آن كار انتخاب شده اند. در بخش هاى مختلف گاه صدايى شبيه به صداى سازهاى كوبه اى هم شنيده مى شود. اما اين صدا تنها صداى ضربات كوتاه روى باغلاماست. كلهر در طول اين سالها نشان داده است خيلى علاقه مند نيست كه دورش را شلوغ كند و گروهش را بزرگ تر، بلكه بيشتر به اين علاقه مند است كه صدايش را واضح تر و عميق تر به گوش مخاطب برساند.
تكرار در اين آلبوم، همچون اغلب آلبوم هاى موسيقى محلى يك اصل محسوب مى شود. در قطعات ۵ تا ۹ «تا بيكران دور دست» اغلب جمله هايى را مى شنويم كه اصلشان يكى است اما با لحن هاى گوناگون نواخته شده اند. اين فرم نواختن از بداهه پردازى شروع شده است و به همان شيوه ادامه پيداكرده است و گاه در اين تكرارها، لحظات شگرف خلق شده اند: «فقط يك بداهه نواز خوب مى تواند يك جمله را به ۱۰ شيوه گوناگون بنوازد، به نوعى يك ورزش ذهنى است»، اين تكرار هميشه در فرهنگ شرق وجودداشته. در ابيات مختلف يك غزل، يك مضمون بارها و بارها تكرار شده و هر بار به شكلى، يا مثلاً واقعه عاشورا هنوز هرسال تعريف مى شود و مردم هم دوست دارند آن را بشنوند. اما هربار از يك زاويه. اين تغييرات است كه هويت يك چيز واحد رامى سازد. به نظر من نامش را نمى توان تكرار گذاشت، نامش را شايد بتوان به ريشه فرورفتن گذاشت. همين ويژگى موسيقى ايرانى است كه باعث مى شود پاپ، راك، بلوز، جاز و حتى موسيقى كلاسيك غربى حرف خاصى براى زدن پيش آن نداشته باشند.»
شايد درمورد تك تك قطعات اين آلبوم بتوان حرف هاى ضد و نقيضى زد، اما آنچه «تا بيكران دوردست» را تبديل به ساختارى واحد و اثرى كرده است .

نگاهی به آلبوم جاده ابریشم / کیهان کلهر و ژائو ژیپینگ

keyhankalhor — Sun, 19 Nov 2006 10:22:18 GMT

نام سریال جاده ابریشم‎ ‎‏(که همانند نسخه اول آن توسط تلویزیون ‏NHK‏ ژاپن تهیه شده است)، خود به تنهایی شنونده ایرانی را که خاطراتش ‏از سریال و موسیقی آن با روزهای سخت جنگ تنیده شده بوده است، با دنیایی جذاب و نوستالژیک روبرو می کند. اما این مجموعه در ‏مقایسه با موسیقی کیتارو، اثری است کاملاٌ متفاوت. ‏
آلبوم منتشر شده که به نقل از یکی از آهنگسازان آن (کیهان کلهر) گزیده ای از بیش از 3 ساعت موسیقی ساخته شده برای این مجموعه 10 ‏قسمتی است، شامل آهنگسازی های دو هنرمند ایرانی و چینی است و بخش هایی نیز به بداهه نوازی گروهی اختصاص دارد. مدیریت هنری ‏پروژه بر عهده یویوما هنرمند برجسته ژاپنی/آمریکایی بوده است.‏
در گذشته سفر از شرق به غرب در جاده ابریشم، ماه ها و چه بسا سالها به درازا می کشید. مسیری که اما امروز با هواپیما 10 ساعته طی ‏می شود و مسافر به همان سرعت از پیشینه و تاریخ این مسیر گذر می کند بدون آنکه تجربه ای از آن بدست آورد. کاروان های عهد قدیم به ‏دلیل همان گذران زمان های طولانی در هر منطقه، با خلق و خو و آداب و رسوم هر قوم و ملیت بیشتر آشنا و عجین می شدند. خصیصه ای ‏که در موسیقی سریال دوم نیز به وضوح احساس می شود. بیش از 6 سال معاشرت آهنگسازان و هنرمندان این مجموعه برای به ثمر رساندن ‏کار، باعث شده است تا آنها به درک مطلوبی از روحیات هنری یکدیگر برسند. سفر هنری چند ساله کیهان کلهر، ژائو ژیپینگ و باقی هنرمندان ‏‏(ای کاش نامشان در دفترچه آلبوم می آمد) در آهنگسازی ها و بداهه نوازی ها به شدت نمود دارد. موسیقی جاده ابریشم فضاهایی مینیمال و ‏اثرگذار خلق کرده است که در آن از زیاده گویی های متداولی که معمولاٌ در همنشینی هنرمندان از ملیت های مختلف اتفاق می افتد (و گاهی ‏اوقات به خودنمایی هایی آزاردهنده تبدیل می شوند) خبری نیست. گرچه سریال را ندیده ام اما با اکتفا به نام قطعات و فضای آهنگسازی ها ‏می توان تصاویری زیبا از چین تا ایران و آنطرف تر را تداعی کرد. قطعات «چهار نعل هزار اسب» یا «از دیرباز» (هر دو ساخته کیهان کلهر ) و ‏‏«پژواک شهر گمشده» (ساخته ژائو ژیپینگ) بارزترین آنها هستند. البته «کوه ها خیلی دوراند» (کیهان کلهر) هم بسیار شنیدنی است.‏
نکته جالب در تهیه موسیقی این سریال، تضادی است که ‏NHK‏ میان تکنیک فیلمسازی و آهنگسازی سریال اش انتخاب می‌کند. سریال اول ‏که در عصر سینمای غیر دیجیتال تهیه شد، بطور کامل با موسیقی الکترونیک هنرمند مشهور ژاپنی (کیتارو) همراه بود. حال سری دوم از همین ‏کنتراست ولی بصورت معکوس استفاده کرده است و تکنیک تصویرسازی دیجیتال معاصر، موسیقی کاملاٌ غیرالکترونیک را به کار گرفته است.‏
در انتها نیز اشاره ای کوتاه به شکل عرضه این اثر: طراحی زیبای دفترچه این مجموعه چهار برگی (علیرغم داشتن فضای کافی که لطمه ای ‏هم به گرافیک آن نزند) فاقد اطلاعات کافی در باره موسیقی و هنرمندان آن است. بخصوص آنکه حضور هنرمندان متعدد در اغلب قطعات و ‏همچنین نقش آفرینی در چهار قطعه بداهه نوازی گروهی، ایجاب می کرد که مخاطب از هویت و تخصص آنان نیز (و نه تنها تصویرشان) ‏آگاه گردد. از طرفی دیگر، با بازکردن دفترچه آلبوم با تصویری از کیهان کلهر و یویوما در کنار هم و در حال نواختن کمانچه و ویلنسل ‏برخورد می کنیم ولی نه تنها اسمی از یویوما نیامده است بلکه اگر شنونده نا آشنا با چهره یویوما این تلقی را داشته باشد که صاحب عکس ‏همان آهنگساز چینی مجموعه است (که نامش بر روی جلد آمده)، بیراه نرفته است. فارغ از این مسائل، جاده ابریشم کاری است شنیدنی و ‏کیهان کلهر آهنگسازی دوست داشتنی.

‏‎|‎‏ رامین صدیقی ‏‎|‎‏

موسیقی فیلم جاده ابریشم ****‏
کیهان کلهر – ژائو ژیپینگ‏
شرکت آوای دوست 1385‏
مدت 60:20 دقیقه‏

منبع : سايت فرهنگ و آهنگ

قسمتی از موسیقی این فیلم